Wij gaan traag want wij gaan ver

Tussen de vele crisisbeelden en rommelkredieten door is er een nieuw fenomeen opgedoken. De Indignados of Verontwaardigden ontstonden in Spanje als een beweging van jongeren die een fikse aversie vertonen tegen “Het Systeem” en zijn en passant ook in België opgedoken. Het is een vlag die vooralsnog diverse ladingen dekt en verschillende leuzen hanteert. Een van die slogans luidt: “wij gaan traag want wij gaan ver”.

Het parfum van mei ’68 – voor wie dit nog in de neus zou hebben – is bij deze jonge beweging nooit veraf. Voor vele commentatoren is dit meteen een houvast om de nieuwe stroming te betitelen. We kleven nu eenmaal graag etiketten van vertrouwde begrippen op onbekende fenomenen, al was het maar om de opkomende onzekerheid wat af te remmen. De schade die de Indignados aanrichtten in een gastvrije Brusselse hogeschool  wekte op zich ook verontwaardiging op, wat aantoont dat deze jongeren intern nog veel werk aan de winkel hebben, willen ze hun prille geloofwaardigheid behouden.

Een van de zwaktes van mei ’68 was dat het – deels terechte – protest bleef hangen in de contestatie. Zomaar meestappen in het verwerpen van “Het Systeem” riskeert dezelfde gratuite houding: ergens tegen zijn houdt op zich weinig engagement in.  Als “Het Systeem” niet meer werkt – en de opeenvolgende crisissen wijzen pertinent op de grenzen van een aantal gangbare praktijken – dan is protest terecht, maar als er niet meer energie gestoken wordt in grondige analyse en het formuleren van valabele alternatieven, dan is die contestatie even snel oudbakken als het nieuws van vandaag. Zo brengt de val van langdurige dictaturen slechts kortstondige vreugde, als er niet even grondig gewerkt wordt aan de opbouw van een echte nieuwe samenleving.

Alleen is het probleem van de huidige systeemcrisis onmiskenbaar ingewikkelder dan de maatschappij in mei ’68 of een belegen Afrikaanse dictator, omdat de verantwoordelijken voor deze crisis niet evident identificeerbaar zijn en de huidige internationale politiek alsnog het gepaste instrumentarium niet vindt om het tij te keren. Dat is verontrustend, maar niet hopeloos. Dat is verontwaardigend, maar vooral een reden om het aan te pakken.

De sterkte van de hernieuwbare energiesector is dat we onze krachten niet verspelen in een voortdurende opsomming van wat fout loopt, maar dat we hoopvolle en volwaardige alternatieven realiseren, die een transitie naar een nieuwe economie, die harmonieert met de sociale en ecologische aspiraties, concreet vorm geven. Een dergelijke overgang naar een economisch systeem dat geschoeid is op maat van mens en natuur vraagt tijd en solide planning. De slogan van de Indignados: “we gaan traag want we gaan ver” is in die zin herkenbaar. Toch hopen we dat de overheden het noodzakelijke kader creëren om dit proces sneller te laten verlopen, want de tijd dringt en we staan met velen klaar om de nodige verandering gestalte te geven.

We hebben vandaag meer dan ooit behoefte aan beleidsmakers die niet enkel naar de straat luisteren, maar ook de moed hebben om de lijnen uit te zetten die verder gaan dan de eerstvolgende verkiezingen, die het lef hebben om verontwaardiging om te zetten in hoop en tastbare verandering. Ze kunnen daarvoor alvast rekenen op de volmondige steun van de hernieuwbare energiesector.

Bart Bode